Euro 1968 - Ιταλία

Κομβικό σημείο στην ιστορία του θεσμού, είναι η διοργάνωση του 1968 στην Ιταλία. Το Κύπελλο Εθνών Ευρώπης μετονομάζεται επίσημα σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα (UEFA European Championship), δίνοντας τέλος και στον τρόπο διεξαγωγής των διπλών αναμετρήσεων μεταξύ των ομάδων, την θέση των οποίων πήραν οι όμιλοι, ό, τι ισχύει δηλαδή και σήμερα.

Η τελική φάση έλαβε χώρα στα γήπεδα της Ιταλίας και η «σκουάντρα ατζούρα» του μεγάλου Φερούτσιο Βαλκαρέτζι δεν σκόπευε να χάσει τη μεγάλη ευκαιρία που της παρουσιάστηκε. Η Ελλάδα, αυτή τη φορά αγωνίστηκε κανονικά, αλλά τερμάτισε στη δεύτερη θέση του 3ου ομίλου της προκριματικής φάσης πίσω από τη Σοβιετική Ένωση, σημειώνοντας σπουδαίες νίκες εντός έδρας, απέναντι στην Φιλανδία με 2-1 και την Αυστρία με 4-1.

Η Δυτική Γερμανία του Γκερντ Μίλερ (Gerd Müller), αποφασίζει να δώσει το παρόν στη συγκεκριμένη διοργάνωση, τερματίζοντας ωστόσο δεύτερη στον όμιλό της πίσω από τη Γιουγκοσλαβία. Η παγκόσμια πρωταθλήτρια του 1966 Αγγλία, αν και υπέστη ήττα σοκ 2-3 από τη Σκωτία μέστα στο Wembley ,εντούτοις κατάφερε να πάρει την πρώτη θέση του ομίλου της και την πρόκριση καθώς στο κρίσιμο παιχνίδι, στο Hampden Park, μπροστά σε 130.711 θεατές (αριθμός ρεκόρ) κατόρθωσε να αποσπάσει τον βαθμό της ισοπαλίας 1-1.

Από την εν λόγω διοργάνωση δεν έλειψαν βέβαια και οι εκπλήξεις, καθώς η Πορτογαλία του Εουσέμπιο έμεινε δεύτερη πίσω από τη Βουλγαρία και το Βέλγιο τερμάτισε πίσω από τη Γαλλία. Η Αγγλία απέκλεισε την Ισπανία με 2-1 και προκρίθηκε στα ημιτελικά, μαζί με την Ιταλία, τη Γιουγκοσλαβία και τη Σοβιετική Ένωση. Ο πρώτος ημιτελικός ανάμεσα σε Ιταλία και Σοβιετική Ένωση έληξε ισόπαλος χωρίς σκορ, αποτέλεσμα που δεν άλλαξε ούτε και στη διάρκεια της ημίωρης παράτασης. Για το λόγο αυτό, επιστρατεύτηκε το νόμισμα της λιρέττας το στρίψιμο της οποίας θα καθόριζε τον πρώτο φιναλιστ του μεγάλου τελικού. Το νόμισμα ερρίφθη λοιπόν και η πιο τυχερή Ιταλία, προκρίθηκε στον τελικό, όπου θα αντιμετώπιζε τη Γιουγκοσλαβία, που είχε αποκλείσει νωρίτερα την Αγγλία με 1-0 στη Φλωρεντία.

Ο τελικός διεξήχθη στο Olimpico της Ρώμης και ανέδειξε Ιταλία και Γιουγκοσλαβία ισόπαλες με 1-1, αποτέλεσμα που αδικεί κατάφωρα τους «Πλάβι» οι οποίοι έκαναν σπουδαία εμφάνιση. Μετά το 1-1 δε τους δόθηκε πεντακάθαρο πέναλντι και ο Ντίνο Τζοφ με τις σπουδαίες επεμβάσεις του κράτησε την Ιταλία στο παιχνίδι. Μετά από την ημίωρη παράταση και ενώ το σκορ παρέμεινε 1-1, ο διαιτητής κάλεσε τους αρχηγούς των δυο ομάδων και αποφάσισε την επανάληψη του τελικού δυο μέρες αργότερα. Έτσι, στις 10 Ιουνίου ο τελικός ξεκινούσε από την αρχή, με εμφανές πλεονέκτημα για τους Ιταλούς, οι οποίοι χρησιμοποίησαν στην αρχική τους ενδεκάδα παίκτες όπως ο Ματσόλα (Mazzola), o Ρίβα (Riva), o Σαλβαντόρε (Salvadore), οι οποίοι δεν είχαν αγωνιστεί στο προηγούμενο παιχνίδι. Το βάθος του πάγκου των Ιταλών σε σχέση με το μικρό ρόστερ των Γιουκοσλάβων έγειραν την πλάστιγγα υπέρ των διοργανωτών, οι οποίοι με ένα γκολ του Ρίβα και ένα του Αναστάζι (Anastasi) επικράτησαν με 2-0.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ EURO

Χώρα Διεξαγωγής: Ιταλία

Στάδια: Ρώμη (Ολίμπικο), Νάπολη (Σαν Πάολο), Φλωρεντία (Κομουνάλε)

Χρόνος Διεξαγωγής: 5 Ιουνίου - 10 Ιουνίου 1968

Χώρες που συμμετείχαν: 4 Ιταλία, Γιουγκοσλαβία, Αγγλία, Σοβιετική Ένωση

Αριθμός Αγώνων: 5

Σύνολο Θεατών: 260.939

Μέσος όρος θεατών: 52.188

Σύνολο Τερμάτων: 7

Μέσος όρος τερμάτων ανά αγώνα: 1,40

Ο τελικός

10/06/1968
Ρώμη, Ολίμπικο (32.886 θεατές)

Ιταλία – Γιουγκοσλαβία 2-0

Σκόρερ: 12’ Ρίβα, 31’ Αναστάζι

Διαιτητής: Χοσέ Μαρία Ορτίθ ντε Μεντιμπίλ (Ισπανία)

Ιταλία: Τζοφ, Μπούρνιχ, Φακέτι, Σαλβαντόρε, Γκουαρνέρι, Ροζάτο, Ντομενγκίνι, Ματσόλα, Αναστάζι, Ντε Σίστι, Ρίβα.

Γιουγκοσλαβία: Πάντελιτς, Φάζλαγκιτς, Νταμιάνοβιτς, Πάβλοβιτς, Παούνοβιτς, Χόλτσερ, Χόσιτς, Τρίβιτς, Μούσεμιτς, Ατσίμοβιτς, Τζάλιτς.

* Ο πρώτος τελικός είχε διεξαχθεί δύο μέρες νωρίτερα. Η Γιουγκοσλαβία είχε προηγηθεί με τον Τζάλιτς στο 39’, για να ισοφαρίσει ο Ντομενγκίνι δέκα λεπτά πριν το φινάλε. Στην παράταση δεν λύθηκαν οι διαφορές και ορίστηκε επαναληπτικός.

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΣΚΟΡΕΡ

2 γκολ Ντράγκαν Τζάιτς (Γιουγκοσλαβία)

ΜΙΚΡΑ ΑΠΟ ΤΟ EURO

Ο Άλαν Μάλερι έγινε ο πρώτος παίκτης που αποβλήθηκε σε αγώνα της εθνικής ανδρών της Αγγλίας, στον ημιτελικό με τη Γιουγκοσλαβία.

Η πρόκριση της Ιταλίας απέναντι στη Σοβιετική Ένωση κρίθηκε με στρίψιμο νομίσματος, με τον αρχηγό Τζιατσίντο Φακέτι να κάνει τη σωστή επιλογή.

Ο τελικός είναι ο μοναδικός στην ιστορία Euro και Παγκοσμίου Κυπέλλου που χρειάστηκε επαναληπτικό αγώνα.

Ο μικρός τελικός και ο πρώτος τελικός έγιναν την ίδια ημέρα, στις 8 Ιουνίου, στο ίδιο γήπεδο της Ρώμης.

Ο Ντίνο Τζοφ παραδέχθηκε αργότερα ότι η Ιταλία δεν άξιζε την ισοπαλία στον πρώτο τελικό, αλλά θεωρούσε δίκαιη τη νίκη στον επαναληπτικό.