Euro 1960 - Γαλλία

Η πρώτη διοργάνωση του Κυπέλλου Εθνών Ευρώπης όπως ονομαζόταν τότε, χρωστάει την ύπαρξη της στον γραμματέα της Γαλλικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας Ανρί Ντελονέ (Henri Delaunay), ο οποίος συνέλαβε την ιδέα ενός Τουρνουά στο οποίο θα συμμετείχαν οι Εθνικές ομάδες της Γηραιάς Ηπείρου. Όπερ και εγένετο. Η UEFA, έστειλε προσκλήσεις σε όλες τα Ευρωπαϊκά κράτη για να συμμετάσχουν στα προκριματικά της διοργάνωσης, τα οποία θα ξεκινούσαν το 1958, με την τελική φάση να πραγματοποιείται στην Γαλλία το 1960.

Οι 17 ομάδες που δήλωσαν συμμετοχή, θα έπαιρναν μέρος σε διπλές αναμετρήσεις εντός και εκτός έδρας για να πάρουν το εισιτήριο για την τελική φάση. Το εναρκτήριο παιχνίδι του θεσμού, διεξήχθη στις 20 Σεπτεμβρίου το 1958, ανάμεσα στη Σοβιετική Ένωση και την Ουγγαρία. Στο Luzhniki Stadium της Μόσχας συγκεντρώθηκαν 100.572 για να δουν τον Ανατόλι Ιλίν (Anatoli Ilyin) να γίνεται ο πρώτος σκόρερ μόλις στο τέταρτο λεπτό του αγώνα. Τελικά η Σοβιετική Ένωση απέκλεισε με τελικό σκορ 5-1 την Ουγγαρία.

Η Ελληνική ομάδα κληρώθηκε στα προκριματικά με την πανίσχυρη τότε Γαλλία, από την οποία και αποκλείστηκε με συνολικό σκορ 8-2 (7-1 στη Γαλλία και 1-1 στην Αθήνα).

Αξίζει να σημειωθεί, ότι από την διοργάνωση έλαμψαν δια της απουσίας τους μεγάλες δυνάμεις του Ευρωπαϊκού Ποδοσφαίρου όπως η Αγγλία, η Δυτική Γερμανία και η Ιταλία. Σε αυτές θα πρέπει να προσθέσουμε και αυτές της Ολλανδίας, το Βελγίου και της Ελβετίας. Αλγεινή εντύπωση προκάλεσε επίσης το γεγονός, ότι για καθαρά πολιτικούς λόγους η Ισπανία, αφού απέκλεισε στον α΄ γύρο την Πολωνία (4-2 και 3-0), αρνήθηκε στη συνέχεια να ταξιδέψει στη Σοβιετική Ένωση, με αποτέλεσμα να αποκλεισθεί από την προημιτελική φάση.

Οι τέσσερις ομάδες που κατάφεραν τελικά να φτάσουν μέχρι τα γήπεδα της Γαλλίας ήταν εκτός από την διοργανώτρια χώρα, η Σοβιετική Ένωση, η Τσεχοσλοβακία και η Γιουγκοσλαβία, ομάδες που ήταν περίπου ισοδύναμες. Σε ένα παιχνίδι θρίλερ που διεξήχθη στο Parc des Princes η Γιοκοσλαβία επικράτησε με 5-4 της Γαλλίας και πέρασε στον τελικό. Το συγκεκριμένο παιχνίδι κατέχει μέχρι και σήμερα το ρεκόρ του παιχνιδιού με τα περισσότερα τέρματα, στην ιστορία του θεσμού. Στον άλλο ημιτελικό, η Σοβιετική Ένωση επικράτησε εύκολα της Τσεχοσλοβακίας με 3-0.

Ο τελικός διεξήχθη στο Παρίσι στις 10 Ιουλίου 1960, με διαιτητή τον Άγγλο Έλλις. Σοβιετική Ένωση και Γιουγκοσλαβία κονταροχτυπήθηκαν σε ένα σπουδαίο ματς, χωρίς ωστόσο να βρεθεί νικητής, αφού το 1-1 σφράγισε τις προσπάθειες των 22 ποδοσφαιριστών στην κανονική διάρκεια του αγώνα. Στην παράταση και συγκεκριμένα στο 23ο λεπτό, ο Βίκτορ Πονεντέλνικ (Viktor Ponedelnik) βρήκε δίχτυα, διαμορφώνοντας το τελικό 2-1 για τη Σοβιετική Ένωση. Η αλήθεια είναι, ότι εκείνο το βράδυ οι Γιουγκοσλάβοι ήταν σαφώς ανώτεροι των αντιπάλων και θα μπορούσαν να είχαν καθαρίσει από νωρίς το παιχνίδι, δυστυχώς όμως γι’ αυτούς βρήκαν απέναντι τους, τον καλύτερο τερματοφύλακα, που πέρασε ποτέ από τα ποδοσφαιρικά γήπεδα, τον αείμνηστο Λεβ Ιβάνοβιτς Γιασίν.

Ο τρομερός και πανύψηλος (1,89μ) Σοβιετικός πορτιέρο αναδείχθηκε σε μορφή της συνάντησης, πραγματοποιώντας σπουδαίες αποκρούσεις που αργότερα του χάρισαν τα προσωνύμια του «μαύρου πάνθηρα», της «μαύρης αράχνης» αλλά και του «μαύρου χταποδιού», εξαιτίας και της εμφάνισης του, αφού συνήθιζε να αγωνίζεται με μαύρα ρούχα από την κορφή ως τα νύχια.

Ο Ιγκόρ Νέτο, ο οποίος διετέλεσε αργότερα προπονητής στον Πανιώνιο, ως αρχηγός της Σοβιετικής ομάδας σήκωσε το κύπελλο ψηλά στον Παρισινό ουρανό.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ EURO

Χώρα Διεξαγωγής: Γαλλία

Στάδια: Παρίσι (Παρκ ντε Πρενς), Μασσαλία (Βελοντρόμ)

Χρόνος Διεξαγωγής: 6 Ιουλίου - 10 Ιουλίου 1960

Χώρες που συμμετείχαν: 4 Γαλλία, Γιουγκοσλαβία, Σοβιετική Ένωση, Τσεχοσλοβακία

Αριθμός Αγώνων: 4

Σύνολο Θεατών: 78.958

Μέσος όρος θεατών: 19.740

Σύνολο Τερμάτων: 17

Μέσος όρος τερμάτων ανά αγώνα: 4,25

Ο τελικός

10/07/1960
Παρίσι, Παρκ Ντε Πρενς (17.966 θεατές)

Σοβιετική Ενωση - Γιουγκοσλαβία 1-1 (2-1 παρ.)

Σκόρερ: 49’ Μετρεβέλι, 114’ Πονεντέλνικ – 41’ Γκάλιτς

Διαιτητής: Άρθουρ Έλις (Αγγλία)

Σοβιετική Ενωση: Γιασίν, Τσέκελι, Μασλένκιν, Κρουτίκοφ, Βοΐνοφ, Νέτο, Μετρεβέλι, Β. Ιβάνοφ, Πονεντέλνικ, Μπομπούκιν, Μέσκι

Γιουγκοσλαβία: Βίντινιτς, Ντούρκοβιτς, Γιουσούφι, Ζάνετιτς, Μιλαντίνοβιτς, Πέρουζιτς, Γέρκοβιτς, Σεκουλάρατς, Γκάλιτς, Μάτους, Κόστιτς

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΣΚΟΡΕΡ

2 γκολ Μίλαν Γκάλιτς (Γιουγκοσλαβία), Φρανσουά Ετ (Γαλλία), Βαλεντίν Ιβάνοφ (Σοβιετική Ένωση), Ντράζαν Γέρκοβιτς (Γιουγκοσλαβία), Βίκτορ Πονεντέλνικ (Σοβιετική Ένωση)

ΜΙΚΡΑ ΑΠΟ ΤΟ EURO

Ο Βλάστιμιλ Μπούμπνικ, σκόρερ στον μικρό τελικό, ήταν και διεθνής παίκτης χόκεϊ επί πάγου και κατέκτησε χάλκινο μετάλλιο στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1964.

Το επώνυμο του Πονεντέλνικ σημαίνει «Δευτέρα» και ο κυριακάτικος τελικός ολοκληρώθηκε, με την ώρα Μόσχας, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Δευτέρας.

Οι Σοβιετικοί πρωταθλητές πήραν πριμ 200 δολαρίων ο καθένας.

Στη δεξίωση στον Πύργο του Άιφελ, ο Σαντιάγο Μπερναμπέου εμφανίστηκε, κατά την αφήγηση του Πονεντέλνικ, έτοιμος να αγοράσει «τη μισή ομάδα», αλλά οι παίκτες απέφυγαν τη συζήτηση.

Στον ημιτελικό η Γαλλία προηγήθηκε δύο φορές με διαφορά δύο γκολ, αλλά η Γιουγκοσλαβία νίκησε 5-4, πετυχαίνοντας τα τρία τελευταία τέρματά της από το 75΄ έως το 79΄.